ELKARRIZKETA IDAZTEN IKASI

Elkarrizketa zer da?

Diskurtso mota bat da elkarrizketa, solasaldia; bi pertsonaia edo gehiagoren arteko mezuak trukatzea du helburu, beraz hitza txandaka hartzen dute. Pentsamenduak, sentimenduak eta desioak komunikatzen ditu. Ahozkoa eta idatzia izan daiteke, baina guk idatziari helduko diogu.

Elkarrizketaren ezaugarriak

• Antzerkian erabiltzen da gehien bat, bakarrizketarekin batera.
• Ahozkoak idatzizkoak baino espresiboago eta espontaneagoak izaten dira.
• Ezaugarri nagusia zuzenean emana izatea da, mezuak pertsonaiak berak botatzen baititu, bitartekorik gabe. Horri estilo zuzena deitzen zaio. Horregatik,   
• Puntuazio markak (harridura eta galdera markak, marratxoa, ...) asko erabiltzen dira elkarrizketetan.
• Interjekzio ugari aurkituko ditugu espresibitatea aregotzeko.

Nola idatzi pertsonai edo pertsonen arteko elkarrizketak?

•   Estilo zuzenean, pertsonaiak solasean bitartekorik gabe.
•  Puntuazio markak (harridura eta galdera-markak, marratxoa, …) askotan erabiliko ditugu.
•  Pertsonaia batek hitz egiten duenean, beste lerro batean idatziko dugu, marratxo bat aurretik jarriaz. 
•  Nork hitz egin duen jakiteko esandakoaren ostean, eta beste marratxo batez hasita, argituko dugu (beharrezkoa bada soilik).
  

 Adibidea -> ESTILO ZUZENA

Jon eta Ander kalean aurkitu dira eta Jonek galdetu dio Anderri:

-            - Nork moztu dizu ilea?

-            - Ez dakit! Horrela esnatu naiz – erantzun dio Anderrek.

       -   Lasai! Oso moderno zaude! – esan du Jonek.

Eta biak parrez hasi dira.

Ikusten den bezala idazlea hasi da kontatzen, “Jon eta Ander … “          Baina bi lagunek hitz egin dutenean idazlea “desagertu” egin da eta pertsonaien hitzak zehazki erreproduzitu dira (estiloa zuzena).

Puntuazio markak, interjekzioak (euskaljakintza web) eta idazteko berezko era nabaria da.

BINOMIO FANTASTIKOA - GIANNI RODARI

Bi hitz aukeratu, kasualitateak aginduta, arrotzak, urrunak eta lotura txikikoak. Horrela irudimena martxan ipiniko da haien arteko harremanak bilatzen, elkarrekin bizi daitezen egoera bitxiak sortzen, …
“Una historia sólo puede nacer de un «binomio fantástico» (…) Es necesaria una cierta distancia entre las dos palabras, que una sea suficientemente extraña a la otra, y su unión discretamente insólita, para que la imaginación se ponga en movimiento, buscándoles un parentesco, una situación (fantástica) en que los dos elementos extraños puedan convivir. Por este motivo es mejor escoger el «binomio fantástico» con la ayuda de la «casualidad». Las dos palabras deben ser escogidas por dos niños diferentes, ignorante el primero de la elección del segundo; extraídas casualmente, por un dedo que no sabe leer, de dos páginas muy separadas de un mismo libro, o de un diccionario. (…) En el «binomio fantástico» las palabras no se toman en su significado cotidiano, sino liberadas de las cadenas verbales de que forman parte habitualmente. Las palabras son «extrañadas», «dislocadas», lanzadas una contra otra en un cielo que no habían visto antes. Es entonces que se encuentran en la situación mejor para generar una historia. (…). 

IPUINAREN ELEMENTUAK ETA EGITURA

"Ipuinak bidaia emozionalak dira" ITZIAR REKALDE Kontalaria 
Ipuinak idaztea bidaia prestatzea da. Baina leihotik begira, paisaia hutsa, pertsonaiarik ez, zer gertatuko erditu behar, ideiak agian bai, baina ordenatu behar, nola kontatu asmatu, …. gauza asko idazle gazte batentzat. Irakasle bezala, guri  bidaia horretan laguntzea dagokigu. Baina aurretik, kontuan hartu beharreko hainbat aspektu:

Idazteko arrazoiak  Arrazoiak 
Julia Navarro-arena "Para mi, escribir es una oportunidad de viajar al mundo de los sueños y de la imaginación; de inventar personajes y de vivir otras vidas ..."

Gidariaren rola

OINARRIAK

Denok gara sortzaile, irudimenarekin eta sentitzeko ahalmenarekin jaio gara eta. 
Zentzuetatik sartzen zaigu informazioa: badugu zer kontatu.

Bizitza eten gabe ari zaigu eskaintzen istorio bat, olerki bat, kantu bat …

Eskuan dauzkagu istorioei heltzeko tresnak: NOR, NON, NOIZ, ZER, NOLA.

Giltza? Etenik gabeko entrenamendua: tresnak olioztatu, ahalmenak prestatu eta borondatea izan.

Garbitzeko aurrena zikindu egin behar da; ezabatzeko aurrena idatzi egin behar da, ordenatzeko desordena azalarazi behar. Beraz, aurrena ekin, eta gero gerokoak!

Dinamika bat, giro bat, talde bat

        Erritmoa, etenik gabeko isuria, ekina.

o   Maiztasuna izan: astean behin idatzi

o   Eskaerak planteatu, konparazioak, perpausa motak, egitura zehatzak, metafora, …

o   Aurreko ahozko lana

§  Hiztegia eskaini: ezinbestekoa dena, berezkoa dena,

§  Ideiak bota, aukera  anitzak izan

§  Eginiko eskaerak denon artean landu

        Unea bizi

o   Protagonismoa eman ikasleari,

o   Irakurri ozen idatzitakoa: prestatu

o   Besteen lana baloratu: errespetatu, zurea aberasteko erabili, alde onak zurean txertatu, kritika onak

        Bakoitza bera da, baina denon artean (talde) bat gara.

o   Banakako lana askotan.

o   Taldean ideiak eman, eraiki taldean, eskaera.

o   Binaka bestetan, eztabaidatu, adostu, aberastu, zuzendu, …

        Ipuinak norbaiti irakurri, ozenki.

        Ipuinak nonbait jarri, erakutsi. Gelako hormetan, pasabideetan, blog-ean.

        Ipuinak argitaratu. Liburutegian ekoiztutakoak gune bat izan.

        Sortzeko orduan, ereduei jarraitzea bezain zilegi da eredua hankaz gora jartzea. Hau da, eredua eskaintzen badugu, aukera moduan izango da, jarraitzeko, moldatzeko, aldatzeko edota kontrapuntu egiteko.

              IDAZTEA – IRAKURTZEA – OZENKI IRAKURTZEA – IDATZITAKOA AHOZ KONTATZEA – IRAKURRITAKOA AHOZ KONTATZEA elkarrekin doaz beti. Eta gainera, elkar elikatzen dute.

        Astean zehar bilatu une bat (ordu erdi, ordubete), EBALUATU BEHARRIK GABEKO idazketa egiteko, non aurreko puntuak ere sartzen diren.

        Ahozkotasunean oinarrituko gara, idatzi aurretik ahoz eraiki. 
       Etenik gabeko isuria, ekina bultzatu behar dugu.

o   Aurreko ahozko lana

§  Ideiak bota, aukera anitzak izan.

§  Aukeratu bat, bi, … eta borobildu denon artean.

§  Hiztegia eskaini: ezinbestekoa dena, berezkoa dena, …

o   Eskaerak planteatu, konparazioak, perpausa motak, egitura zehatzak, metafora, …

§  Eginiko eskaerak denon artean landu.